Probiotyki – czy mogą pomóc w insulinooporności?

Nasze jelita zasiedlają miliony bakterii, które określane są mianem mikrobioty jelitowej. Mimo, że słowo “bakteria” kojarzy nam się zwykle negatywnie, to w prawidłowych warunkach bakterie jelitowe są sprzymierzeńcami organizmu. Ich rola jest bezcenna, prawidłowa mikrobiota to konieczny element do tego, by w organizmie zachodziły wszystkie ważne procesy  – w tym metabolizm, a nawet prawidłowe odczuwanie łaknienia. Słowem – bez bakterii nie moglibyśmy żyć!

 

Mikrobiota jelit a insulinooporność. Jaki jest związek?

Korzystne bakterie jelitowe pomagają nam w prawidłowym metabolizowaniu składników odżywczych, w tym węglowodanów, które bezpośrednio wpływają na poziom glukozy we krwi i wydzielanie insuliny. Z kolei to, jak szybko wzrasta we krwi poziom glukozy i jak wydzielana jest insulina, warunkuje insulinowrażliwość komórek.

O tym czym jest insulinooporność, przeczytasz tutaj .

 

 

Czy to znaczy, że zaburzona mikrobiota w jelicie wywołuje insulinooporność? 

Nie możemy jednoznacznie tego powiedzieć. Przyczyn insulinooporności jest bardzo wiele. Z reguły są to długotrwałe błędy żywieniowe oraz nadmierna ilość tkanki tłuszczowej, a czasem także np. zaburzenia hormonalne. Niewykluczone jednak, że dysbioza (czyli nieprawidłowy skład) bakterii jelitowych również może stanowić przyczynę oporności komórek na działanie insuliny. Co więcej! Działa to w drugą stronę – insulinooporność komórek może wywołać dysbiozę mikrobioty jelitowej.

 

Jak wspomóc bakterie?

Podstawą, by bakteriom w jelicie żyło się dobrze i ich korzystne dla zdrowia szczepy mogły się zdrowo rozwijać, jest nieprzetworzona dieta zasobna w błonnik pokarmowy, odpowiednio skomponowana pod kątem kcal i makroskładników. Nasze bakterie bardzo lubią też, gdy regularnie się ruszamy, jesteśmy aktywni fizycznie. Jednak w przypadku poważniejszych zaburzeń mikrobioty, dieta i ruch to często za mało i z reguły warto wesprzeć organizm dodatkową “porcją” bakterii-sprzymierzeńców zamkniętych w kapsułce, czyli po prostu probiotykiem. Probiotyk pomoże przywrócić zaburzoną równowagę w proporcji między bakteriami korzystnymi i patogennymi.

 

Korzyści stosowania probiotykoterapii w insulinooporności – konkrety.

Badania na grupach osób z otyłością, insulinoopornością lub cukrzycą, pokazały wyraźnie, że stosowanie probiotyku może mieć korzystny wpływ na zmniejszenie m.in. obwodu pasa i bioder oraz zawartość tkanki tłuszczowej, spadek stężenia glukozy oraz insuliny na czczo, a także poziomu cholesterolu. 

Wyniki jednego z badań przeprowadzonego na grupie 81 kobiet z otyłością w wieku pomenopauzalnym wskazały, że stosowanie probiotyku przez 12 tygodni skutkowało obniżeniem cholesterolu całkowitego o 7,32%, poziomu glukozy o 7,92%, poziomu insuliny o 22,41%, a wskaźnika HOMA-IR (wskaźnika insulinooporności), aż o 27,27%. Liczby świadczą o realnych korzyściach zdrowotnych.

 

Jak to działa, że probiotyk działa?

(O jednym z mechanizmów.) 

W jelicie istnieje tzw. “bariera jelitowa”, która stanowi ochronę przed przenikaniem do krwi toksyn z przewodu pokarmowego. Niestety ta bariera jest bardzo wrażliwa i ulega uszkodzeniu pod wpływem wielu czynników m.in. przetworzonej diety, alkoholu, leków, stresu. Kiedy bariera zostanie uszkodzona w organizmie powstaje stan zapalny, który nasila insulinooporność komórek.

Sposobem na przywrócenie szczelności bariery jelitowej (=zmniejszenie stanu zapalnego) jest oczywiście pozbycie się czynników, które ją uszkadzają. Jednak zwykle nie jest to takie proste – przecież często nie mamy wpływu np. na ilość stresu, na którą jesteśmy narażeni. Tu znów z pomocą przyjść mogą bakterie zamknięte w probiotyku. Ich działanie pomoże “załatać dziury” uszkodzonej bariery w jelicie.

 

Czy każdy probiotyk przyniesie efekty?

Nie każdy. Probiotyk jest zbiorem bakterii, których rodzajów, szczepów i gatunków istnieją miliony. By odnieść dane korzyści zdrowotne, np. zmniejszenie oporności komórek na insulinę czy redukcję masy ciała, musimy wybrać konkretną dla obecnych potrzeb organizmu grupę “sprzymierzeńców”. Dany probiotyk musi być również właściwie przebadany i stosowany odpowiednio długo. 

 

Aby wybrać odpowiedni preparat, warto skierować się do specjalisty – lekarza lub dietetyka – który patrząc holistycznie na stan zdrowia oraz stosowaną na co dzień dietę, doradzi i wskaże, który probiotyk stosować i przez jak długi okres czasu. 

 

Podsumowanie

Terapia insulinooporności opiera się głównie na właściwym żywieniu i byciu aktywnym fizycznie. Jednak ze względu na powiązanie zaburzeń mikrobioty jelit z występowaniem insulinooporności, stosowanie probiotyku może zwiększyć efekty, jakie przynosi dieta i ruch. Ważne jednak, by stosować właściwy probiotyk przez odpowiednio długi czas.

 

 

 

Bibliografia 

https://www.clinicalnutritionjournal.com/article/S0261-5614(18)31351-7/fulltext

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29914095/

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1871402118301061

https://www.mdpi.com/1422-0067/17/6/928/htm

https://link.springer.com/article/10.1186/s13098-020-00603-6

Gurung M., Li Z., You H., et al., Role of gut microbiota in type 2 diabetes pathophysiology. EBioMedicine. 2020;51:102590.s pathophysiology. EBioMedicine. 2020;51:102590.

„Żywienie w zaburzeniach mikrobioty jelitowej”, pod red. Ewy Stachowskiej, Warszawa, 2021.